Roszada w szachach to jeden z trzech ruchów “magicznych”, tzn. takich, które swoim sposobem wykonania różnią się od innych (pozostałe dwa, to bicie w przelocie oraz promocja pionka). 

Roszada to jedyny ruch w szachach, który można wykonać dwoma figurami: KRÓLEM i WIEŻĄ. Jest to również jedyny ruch, w którym król porusza się o dwa pola. Głównym celem roszady jest ochrona króla, najważniejszej figury w szachach.

W szachach mamy dwa rodzaje roszady, KRÓTKĄ i DŁUGĄ.

Między królem (pole e1) a wieżą z prawej strony (h1) są dwa pola przerwy. Roszadę wykonywaną z tą wieżą będziemy nazywać roszadą KRÓTKĄ.

Między królem (pole e1) a wieżą z lewej strony (a1) mamy trzy pola. Na roszadę wykonywaną w tę stronę mówimy roszada DŁUGA. 

Jak poprawnie wykonać szachową roszadę?

Roszada w szachach składa się z dwóch części, przesunięcia króla o dwa pola w stronę wieży, a następnie przeniesienia wieżę ponad królem, na pole obok króla. 

ROSZADA KRÓTKA

Król, ze swojego wyjściowego pola e1, wędruje na pole g1. Wieża, ze swojego wyjściowego pola na h1, przeskakuje na pole f1.

ROSZADA DŁUGA

Król, ze swojego wyjściowego pola e1, wędruje na pole c1. Wieża, ze swojego wyjściowego pola na a1, przeskakuje na pole d1.

Warunki zrobienia roszady w szachach

Jakie są warunki zrobienia roszady, które muszą być spełnione? Jest kilka zasad szachowych dotyczących roszady. Warto je zapamiętać, żeby nie popełnić błędu podczas gry i rozegrać partię zgodnie z przepisami.

Roszada to musi być pierwszy ruch dla króla i wieży.  Roszada jest niemożliwa, jeżeli:  

• król wykonał już posunięcie,
• wieża, w stronę której król chciał wykonać roszadę, zrobiła już ruch,

Roszada jest przejściowo niezgodna z przepisami, jeżeli:

• między królem a wieżą, w kierunku której ma być wykonana roszada, stoi jakakolwiek figura nasza lub przeciwnika. Podczas roszady nie możemy wykonywać bicia.

• w momencie robienia roszady król jest szachowany

• król robiąc roszadę, musi przekroczyć pole atakowane przez jakąkolwiek bierkę przeciwnika

• pole, na którym ma stanąć król po wykonaniu roszady, jest atakowane przez bierkę przeciwnika

W tych czterech przypadkach, jeżeli uda nam się zmienić sytuację, będziemy mogli później wykonać roszadę. Przykładowo, obronimy się przed szachem, albo wyprowadzimy figury, które blokują pola między królem a wieżą. 

Musimy pamiętać, że w czasie partii możemy wykonać tylko jedną roszadę, dlatego musimy dobrze przemyśleć, z której strony chcemy chronić naszego króla.